Al bijna 20 jaar werkt Irma als zorgassistent bij De Hof in Amersfoort. Ze kent de bewoners goed en weet hoe belangrijk structuur en duidelijkheid voor hen zijn. Maar minstens zo belangrijk vindt ze iets anders: de mens achter de beperking blijven zien. “Als ik een glimlach op het gezicht van een bewoner zie, heb ik mijn doel voor die dag bereikt.”
Op De Hof wonen 23 mensen met een verstandelijke beperking, vaak in combinatie met autisme en soms complexe gedragsproblemen. Bewoners hebben een eigen appartement en kunnen daarnaast gebruikmaken van drie gezamenlijke huiskamers en de grote tuin. De begeleiding is 24 uur per dag aanwezig. Dat geeft bewoners veiligheid en voorspelbaarheid.
Irma werkt er sinds 2007. In al die jaren heeft ze bewoners zien komen, groeien en soms weer zien vertrekken naar een plek waar ze zelfstandiger kunnen wonen. Zelf is ze gebleven. “Ze kennen mij. Ik ben een veilige plek voor hen geworden.”
Als zorgassistent ondersteunt Irma bewoners bij allerlei dagelijkse dingen. Bijvoorbeeld bij het koken, boodschappen doen of het schoonhouden van hun appartement. Daarbij neemt ze taken niet zomaar over. “Als iemand zegt te willen koken, kijken we eerst samen naar het menu. Wat heb je nodig? Wat kun je zelf en waarbij heb je hulp nodig? Zo leren ze het stap voor stap.”
Datzelfde geldt voor andere dagelijkse vaardigheden. Irma vertelt over een bewoner die hulp nodig had bij het verschonen van zijn bed. Eerst deden ze dat samen en verdeelden ze de taken. Langzaam draaide Irma de rollen om en liet ze hem steeds meer zelf doen. “Na twee maanden deed hij het zelf. Dan zie je welke mogelijkheden iemand toch heeft. Daar ben ik wel trots op, want dan heb je iets kunnen betekenen.”
Soms zijn de stappen nog groter. Zo begeleidde Irma een bewoner die vanuit huis niet gewend was om zelf boodschappen te doen. Samen maakten ze een boodschappenlijstje en gingen ze naar de winkel. Dat klinkt eenvoudig, maar een supermarkt kan voor iemand met autisme veel prikkels opleveren. “Er ligt van alles en er lopen veel mensen. Dan kijk je samen: het staat op je lijstje, waar zou het kunnen liggen? Gaandeweg leerde hij de winkel kennen.”
Uiteindelijk kon hij zelfstandig boodschappen doen. Daarna verhuisde hij naar een trainingshuis en inmiddels woont hij zelfstandig met ambulante begeleiding. Juist zulke ontwikkelingen geven Irma veel voldoening.
Toch zit de waarde van haar werk niet alleen in grote stappen. Het zit net zo goed in de kleine momenten tussendoor. Even een grapje bij de medicatieronde. Samen koffie drinken. Vragen hoe iemand heeft geslapen. Of opmerken dat iemand een leuk T-shirt aanheeft. “Ze zijn ook gewoon mensen. Ik vind het belangrijk dat je niet alleen de beperking ziet, maar vooral de persoon zelf. Wat is iemands karakter? Wat vindt iemand leuk?”
Daarbij stelt Irma zichzelf regelmatig een eenvoudige vraag: wat zou ik willen als mijn eigen kind hier woonde? “Dan zou ik willen dat er iemand is die warmte geeft. Dat iemand niet alleen naar de beperking kijkt, maar naar de persoon zelf.”
Die aandacht voor sociaal contact zie je ook terug in het dagelijks leven op De Hof. Er zijn vaste koffiemomenten en bewoners kunnen samen wandelen of een spelletje doen. Soms organiseert het team iets extra's. Zo was er onlangs een Turkse avond met Turkse hapjes en, toen het weer het toeliet, een kampvuur met marshmallows. “Meedoen hoeft niet. Voor sommige bewoners kan zo'n activiteit te veel prikkels geven. We laten de keuze altijd bij de bewoner.”
Dat zoeken naar wat iemand nodig heeft, hoort voor Irma bij het werk. De ene bewoner wil graag gezelschap, de ander trekt zich liever terug. De kunst is om daar als medewerker goed naar te kijken.
Na bijna twintig jaar heeft Irma veel bijzondere momenten meegemaakt. Toch is er één compliment van een bewoner dat haar altijd is bijgebleven. “Een bewoner zei ooit tegen mij: ‘Dank je wel dat je van De Hof mijn thuis hebt gemaakt.’ Toen dacht ik: dan doe ik het goed. En niet alles hoeft perfect. Alles op zijn tijd”
De voldoening zit soms in iets heel kleins. “Een glimlach van een bewoner, een compliment over het eten of iemand die je bedankt omdat je hebt geholpen. Dat zijn allemaal cadeautjes.”
